« — Каго любiш? — Люблю Беларусь. — То ўзаемна! »

БДЦ в архивах

Сколько зарабатывали в 1936 году партийные и советские боссы – часть 2. Окружное руководство и директора предприятий

Дмитрий Дрозд 27.11.2021

Продолжение.

Начало: Сколько зарабатывали в 1936 году партийные и советские боссы – часть 1. Районное начальство

Как я показал в первой статье, разница между зарплатой простого рабочего и начальника районного уровня могла достигать и  4,5 кратного превосходства. Конечно, в пользу последних. И это не говоря о дополнительных льготах и возможностях вроде спецраспределителей, где пайки были и больше и жирнее и, главное, продукты и товары туда завозили куда регулярнее, чем в обычные магазины и рабочие распределители. А также созданных для людей первого сорта сети спецбольниц, спецстоловых и санаториев.

Однако, конечно, районные начальники это далеко не вершина этой иерархии. Следующим уровнем можно назвать представителей руководства хозяйственных органов и предприятий и их заместители. Решение о повышение зарплаты для этих категорий граждан было принято постановлением Совета народных комиссаров СССР и Центрального комитета ВКП(б) от 19 июня 1936 года. Как это было принято в СССР, решение союзного руководства было автоматически одобрено и руководством республиканского уровня. Соответствующее решение бюро ЦК КП(б) Белоруссии было принято 20 июля.  

ГАЛАСУЕЦЦА АПРОСАМ

СТРОГА САКРЭТНА

ЦЭНТРАЛЬНЫ КАМІТЭТ КОМУНІСТЫЧНАЙ ПАРТЫІ (большэвікоў) БЕЛАРУСІ

ПРАТАКОЛ

Паседжання Бюро ЦК КП(б)Б № 195 п. 157а ад 20.07.1936

Слухалі: Аб павялічэнні зарабатнай платы кіруючым работнікам гаспадарчых органаў і прадпрыемстваў.

Пастанавілі: Пастанову ЦК КП(б(Б і СНК БССР зацвердзіць.

Это постановление предписывало поднять зарплату с 1 июня руководителям республиканских трестов, объединений, заготовительных и сбытовых контор до пределов 600–800, в зависимости от оклада, со средним окладом в 675 рублей. А руководителям городских коммунальных контор — до пределов 500–700 (здесь оклад зависел от города).  Например, оклад директоров коммунальных предприятий Менска, Гомеля и Витебска первой категории поднимался до 800 рублей. Заместители руководителей этой категории должны были получать оклады на 10-15 % меньше своих начальников.  

ПАСТАНОВА

СОВЕТА НАРОДНЫХ КАМІСАРАЎ БССР і ЦЭНТРАЛЬНАГА КАМІТЭТА КП(б)Б

“20” ліпеня 1936 г. : г. Менск.

АБ ПАВЯЛІЧЭННІ ЗАРАБАТНАЙ ПЛАТЫ КІРУЮЧЫМ РАБОТНІКАМ ГАСПАДАРЧЫХ ОРГАНАЎ І ПРАДПРЫЕМСТВАЎ.

У адпаведнасці з пастановай Совета народных камісараў СССР і Цэнтральнага камітэта ВКП(б) ад 19 чэрвеня 1936 г., Совет народных камісараў БССР і ЦК КП(б)Б пастанаўляюць:  

І. Павысіць з 1-га чэрвеня 1936 г. стаўкі зарплаты паказаным ніжэй групам работнікаў да наступных размераў:

А) па гаспадарчым органам (акрамя гаспадарчых органаў Наркаммясцпрома)

                                                                                              Месячныя стаўкі ў рублях

                                                                                              Ад – да //  Сярэднія

Кіраўнікі рэспубліканскіх трэстаў, аб’яднанняў, збытавых і снабжэнчаскіх кантор (якія карыстаюцца па статусу правамі трэста) …………. 600 – 800  // 675

Кіраўнікі камунальных трэстаў гарадскога падпарадкавання …….. 500 – 700  // 600

Б) па прадпрыемствах:

Дырэктара камунальных прадпрыемстваў Менска, Гомеля і Віцебска:

I катэгорыя….. 800

II катэгорыя….. 600

III катэгорыя….. 500

IV катэгорыя….. 400

2) Размеркаванне прадпрыемстваў па катэгорыях робіцца асабіста адпаведнымі народнымі камісарамі і кіраўнікамі ўстаноў па ўзгадненню з Народным камісарыятам фінансаў БССР, а па камунальных прадпрыемствах гарадоў: Менска, Віцебска і Гомеля па ўзгадненню з прэзідыумамі гарадскіх саветаў.

Аклады дырэктароў (начальнікаў) прадпрыемстваў з’яўляюцца цвёрдымі з тым, што перамяшчэнне дырэктара з прадпрыемства адной катэгорыі на прадпрыемства другой катэгорыі цягне за сабой змену аклада.

3. Устанавіць, што намеснікі кіраўнікоў трэстаў і дырэктароў прадпрыемстваў атрымоўваюць стаўку зарплаты на 10 – 15% ніжэй адпаведных кіраўнікоў і дырэктароў.

Устанавіць, што тэхнічныя дырэктары альбо галоўныя інжэнеры прадпрыемстваў, як правіла, не павінны атрымоўваць вышэй дырэктара і начальніка гэтага прадпрыемства.

4. Стаўкі зарплаты для работнікаў гаспадарчых органаў у межах, устаноўленых гэтай пастановай, ад мінімума да максімума ўстанаўляюцца кіраўнікамі ўстаноў у залежнасці ад кваліфікацыі і стажа кожнага работніка.

5. Павелічэнне ставак зарплаты па гаспадарчых органах і прадпрыемствах вытварыць у межах зацверджанага для даннага гаспадарчага органа і прадпрыемства каштарыса адміністрацыйна-кіраўнічых выдатках на 1936 г.

СТАРШЫНЯ СНК  М. ГАЛАДЗЕД

САКРАТАР ЦК КП(б)Б. Н. ГІКАЛО

Следующей категорией людей первого сорта были руководители исполнительных комитетов разных уровней (республика, округ, район), городских советов, а также райсоветов больших городов. Решение бюро ЦК КП(б) Белоруссии здесь повторяло постановление СНК СССР и ЦК ВКП от 19 июня 1936 года № 1071 «О повышении зарплаты руководящим работникам АССР, краевых, областных и окружных исполкомов, городских советов и райсоветов городов».

ГАЛАСУЕЦЦА АПРОСАМ

СТРОГА САКРЭТНА

ЦЭНТРАЛЬНЫ КАМІТЭТ КОМУНІСТЫЧНАЙ ПАРТЫІ (большэвікоў) БЕЛАРУСІ

ПРАТАКОЛ

Паседжання Бюро ЦК КП(б)Б № 195 п. 179а ад 20.07.1936

Слухалі: Пастанова СНК БССР і ЦК КП(б)Б “Аб павелічэнні зарабатнай платы кіруючым работнікам акруговых выканаўчых камітэтаў і гарадскіх советаў”.

Пастанавілі: Пастанову зацвердзіць (дадаецца).

Минимальный оклад начальников этой категории стартовал от 400 и доходил до 800 рублей. Меньше всего получали руководители отделов и секретари горсоветов, руководители отделениями банков и сберегательных касс, работающие в Могилеве, Бобруйске, Орше, Борисове, Речице, Слуцке, Мозыре, Лепеле и Полоцке. Их оклад распределялся в пределах 400–500 рублей в зависимости от стажа. А председатель горсоветов этих городов получал оклад в 600 рублей. Соответственно росла зарплата руководства Гомеля: председатель горсовета 700 рублей и Витебска 750 рублей.

Высших окладов достигали руководители окружного уровня и столицы. По 800 рублей платили председателям окружных исполкомов и председателю Менского городского совета. Руководители отделов и секретари окружных исполкомов и Менского горсовета, управляющие отделениями Госбанка, окружные и менские прокуроры  и председатели судов получали повышение оклада до 500–700, управляющие окружных и менских спецбанков и сберкасс: 500–600 рублей.

ПАСТАНОВА

СОВЕТА НАРОДНЫХ КАМІСАРАЎ БССР і ЦЭНТРАЛЬНАГА КАМІТЭТА КП(б)Б

“20” ліпеня 1936 г. : г. Менск.

АБ ПАДВЫШЭННІ ЗАРПЛАТЫ КІРУЮЧЫМ РАБОТНІКАМ АКРУГОВЫХ ВЫКАНАЎЧЫХ КАМІТЭТАЎ І ГАРАДСКІХ СОВЕТАЎ.

Совет народных камісараў БССР і Цэнтральны камітэт КП(б)Б, у выкананне пастановы СНК Саюза ССР і ЦК ВКП(б) ад 19 чэрвеня 1936 года № 1071 “Аб падвышэнні зарплаты кіруючым работнікам АССР, краевых, абластных і акруговых выканаўчых камітэтаў, гарадскіх советаў і райсоветаў гарадоў”,   пастанаўляюць:

І. Павысіць з 1 чэрвеня 1936 года стаўкі зарплаты ніжэйпералічаным групам работнікаў да наступных размераў:

                                                                                             Месячн. стаўкі ў рублях

                                                                                              Ад – да //  Сярэдняя

А) Па апаратам акруговых выканаўчых камітэтаў:

Старшыні выканкомаў…………… 800

Кіраўнікі аддзелаў і сакратары выканкомаў, кіраўнікі аддзяленнямі Дзяржбанка, пракурор, старшыня суда…………. 500 – 700 // 600

Кіраўнікі акруговых спецбанкаў і ашчадкас……… 500 – 600 // 550

Б) Па апаратам гарсоветаў:

Менск

Старшыня гарсовета………………………. – 800 –

Кіраўнікі аддзелаў і сакратар гарсовета, пракурор….. 500 – 700 // 600

Кіраўнік ашчадкасы…….. 500 – 600 // 550

Віцебск

Старшыня гарсовета………………………. – 750 –

Кіраўнікі аддзелаў і сакратар гарсовета, кіраўнік К-ры Дзяржбанка, пракурор….. 475 – 575 // 525

Кіраўнікі кантор спецбанкаў і ашчадкасы…….. 450 – 525 // 475

Гомель

Старшыня гарсовета………………………. – 700 –

Кіраўнікі аддзелаў і сакратар гарсовета, кіраўнікі аддзяленнямі банкаў і ашчадкасы, пракурор….. 400 – 500 // 450

Кіраўнікі кантор спецбанкаў і ашчадкасы…….. 450 – 525 // 475

Магілёў, Бабруйск, Орша, Барысаў, Рэчыца, Слуцк, Мазыр, Лепель, Полацк.

Старшыня гарсовета………………………. – 600 –

Кіраўнікі аддзелаў і сакратары гарсоветаў, кіраўнікі аддзяленнямі банкаў і ашчадкас….. 400 – 500 // 450

2. Стаўкі зарплаты для работнікаў у вызначаных гэтай пастановай прадзелах ад мінімума да максімума ўстанаўліваюцца Народнымі камісарамі і кіраўнікамі цэнтральных устаноў, а па ўстановаў мясцовага бюджэта – прэзідыумамі адпаведных выканкомаў і гарсоветаў.

3. Установіць, што намеснікі атрымоўваюць стаўкі на 10% ніжэй адпаведных кіраўнікоў.

4. Павялічэнне ставак зарплоаты вытвараецца па бюджэтных установах у межах зацверджаных на 1936 г. адпаведных бюджэтаў, а па іншых установах і арганізацыях – у межах, зацверджаных каштарысаў адміністрацыйна-кіраўнічых выдатках на 1936 г.

СТАРШЫНЯ СНК  М. ГАЛАДЗЕД

САКРАТАР ЦК КПб)Б. Н. ГІКАЛО

Таким образом, если я в первой части статьи взял за точку отсчёта зарплату рабочего бобруйской типографии Сосонкина в 110 рублей, то его зарплата была меньше оклада руководства окружного уровня и города Менска более чем в 7 раз.  Однако необходимо повторить, что в советской реальности деньги часто не играли такого большого значения, как льготы и специальные возможности. В рабочих распределителях часто не было даже хлеба, а если и был, за ним люди должны были отстоять часовые очереди. 

Продолжение следует.

 Белорусский документационный центр